Hệ số thanh toán nhanh là gì?

Đối với dân làm ăn kinh tế, các nhà đầu tư, nhà kinh doanh thì chắc hẳn phải biết tới hệ số thanh toán nhanh. Thế nhưng việc hiểu rõ về cụm từ này thì không phải ai cũng tường tận. Bài viết dưới đây của tygiaquydoi.com sẽ giúp bạn làm sáng tỏ những thắc mắc xoay quanh khái niệm này.

Hệ số khả năng thanh toán nhanh là gì?

Hệ số thanh toán nhanh là một thước đo giúp đánh giá khả năng thanh toán ngay các khoản nợ ngắn hạn bằng việc chuyển hóa những tài sản ngắn hạn thành tiên mà không phải bán những hàng tồn kho.

Hệ số thanh toán nhanh còn được gọi là Tỷ số thanh khoản nhanh hay Hệ số khả năng thanh toán nhanhHệ số khả năng thanh toán tức thờiHệ số thanh toán tức thờiHệ số thử axit)

Công thức tính khả năng thanh toán nhanh:

Tỷ số thanh khoản nhanh = Giá trị tài sản lưu động – Giá trị hàng tồn kho
Giá trị nợ ngắn hạn

Công thức tính hệ số thanh toán nhanh bằng cách lấy tổng tài sản có tính thanh khoản cao nhất ( bao gồm các loại tiền mặt hoặc tiền đầu tư ngắn hạn, khoản phải thu) chia cho tổng nợ ngắn hạn. Công thức này được nhà đầu tư khá ưa chuộng.

Trong công thức trên thì hàng tồn kho không được đưa vào cách tính hệ số thanh toán nhanh, vì nó khó có thể chuyển ra tiền mặt một cách dễ dàng và các chi phí trả trước cũng không được đưa vào với lý do tương tự.

Ý nghĩa của hệ số thanh toán nhanh

hệ số thanh toán nhanh

Hệ số thanh toán nhanh thể hiện tình trạng tài chính ngắn hạn của một doanh nghiệp, là thước đo sự lành mạnh của doanh nghiệp đó. Nếu hệ số này càng cao thì khả năng thanh toán công nợ càng lớn và ngược lại. Vậy chỉ số thanh toán nhanh bao nhiêu là tốt?. Thông thường hệ số thanh toán nhanh sẽ nằm ở 2 khoảng giá trị là

  • Khả năng thanh toán nhanh nhỏ hơn 1
  • Khả năng thanh toán nhanh lớn hơn 1

Hệ số này lớn hơn hoặc bằng 1 thì chứng tỏ khả năng thanh toán ngay các khoản nợ ngắn hạn cao. Khi đó doanh nghiệp không khó khăn nếu phải thanh toán luôn các khoản nợ ngắn hạn.

Trái lại, nếu hệ số thanh toán nhanh mà nhỏ hơn 1 thì doanh nghiệp sẽ không đủ khả năng thanh toán ngay lập tức toàn bộ khoản nợ ngắn hạn hay nói một cách chính xác thì doanh nghiệp sẽ vướng phải những khó khăn nếu phải thanh toán ngay các khoản nợ ngắn hạn.

Khi đi sâu vào phân tích, nếu hệ số thanh toán nhanh mà nhỏ hơn hệ số thanh toán hiện thời nhiều lần thì chứng tỏ tài sản ngắn hạn  phụ thuộc nhiều vào hàng tồn kho. Trong tình huống này thì tính thanh khoản của tài sản ngắn hạn khá là thấp.

Và tất nhiên với tỉ lệ nhỏ hơn 1 thì doanh nghiệp sẽ bị phá sản vì có nhiều cách để huy động vốn cho việc trả nợ. Ở một phương diện khác thì nếu hệ số này cao quá, vốn lại bằng tiền quá nhiều, khi đó vòng quay vốn lưu động thấp, hiệu quả sử dụng vốn không được cao.

Chú ý :

  • Hệ số thanh toán nhanh đã không tính tới năng lực thanh toán “ không dùng tiền” của doanh nghiệp trong việc trả các khoản nợ đến hạn. Điều này có nghĩa là chưa tính tới việc doanh nghiệp dùng một lượng hàng hóa mà thị trường có nhu cầu cao, có thể bán được luôn hoặc được xuất đối lưu. Như vậy sẽ là phiến diện khi lượng tiền có thể ít, khoản đầu tư ngắn hạn của doanh nghiệp không có nhưng lượng hàng hóa thành phẩm tồn kho có thể bán ngay bất cứ lúc nào cũng được mà kết luận một cách vội vàng rằng doanh nghiệp không đảm bảo được khả năng trả nợ ngắn hạn.
  • Có thể nợ ngắn hạn lớn, nhưng chưa đến hạn trả mà buộc doanh nghiệp phải khả năng trả nợ ngay, trong khi nợ dài hạn và nợ khác phải trả hoặc quá hạn trả không tính tới.
  • Phải biết cách kết hợp giữa các hệ số thanh toán khi sử dụng hệ số thanh toán nhanh, đồng thời phải so sáng các hệ số thanh toán nhanh của các năm để nhận diện xu hướng biến động của thị trường.

Ví dụ

Giả sử cửa hàng quần áo của chị Thủy đang xin vay để sửa sang lại mặt tiền cửa hàng. Ngân hàng yêu cầu chị Thủy đưa ra bảng cân đối chi tiết, để tính toán hệ số thanh toán nhanh. Bảng cân đối kế toán của chị Thủy bao gồm các khoản sau:

  • Tiền mặt: $ 10.000
  • Khoản phải thu: $ 5.000
  • Hàng tồn kho: $ 5.000
  • Đầu tư chứng khoán: $ 1.000
  • Thuế trả trước: $ 500
  • Nợ ngắn hạn: $ 15.000

Ngân hàng có thể tính tỷ lệ nhanh của Carole như thế này.

Tỷ lệ nhanh - Công thức kiểm tra axit
Hệ số thanh toán nhanh công thức

Như bạn có thể thấy khả năng thanh toán nhanh của chị Thủy là 1,07. Điều này có nghĩa là chị Thủy có thể thanh toán tất cả các khoản nợ hiện tại của mình bằng tài sản.

Bây giờ, hãy giả sử kịch bản tương tự ngoại trừ chị Thủy không cung cấp cho ngân hàng bảng cân đối chi tiết. Thay vào đó, bảng cân đối kế toán của chị Thủy chỉ bao gồm các tài khoản này:

  • Hàng tồn kho: $ 5.000 
  • Thuế trả trước: $ 500
  • Tổng tài sản hiện tại: $ 21.500
  • Nợ ngắn hạn: $ 15.000

Vì bảng cân đối kế toán của chị Thủy không bao gồm phân tích tài sản nhanh, nên ngân hàng có thể tính tỷ lệ nhanh của cô ấy như thế này:

Tỷ lệ nhanh - Ví dụ kiểm tra axit
Chỉ số khả năng thanh toán nhanh

Xem thêm :